Duderstadt, St. Servatius: Unterschied zwischen den Versionen

K (+Bilder aus Wikimedia Commons)
Keine Bearbeitungszusammenfassung
 
(13 dazwischenliegende Versionen von 2 Benutzern werden nicht angezeigt)
Zeile 1: Zeile 1:
{{Orgelbeschreibung
{{Orgelbeschreibung
|BILD 1=Duderstadt Servatius Orgel.JPG        |BILD 1-Text=Ahrend-Orgel der ev. Kirche St. Servatius Duderstadt
|BILD 1= Duderstadt St. Servatius 03.jpg      |BILD 1-Text=Ahrend-Orgel in Duderstadt
|BILD 2=Spieltisch Orgel St. Servatius Duderstadt.JPG       |BILD 2-Text=
|BILD 2=Duderstadt St. Servatius 03 (cropped).jpg       |BILD 2-Text=Prospekt
|BILD 3=         |BILD 3-Text=
|BILD 3= Spieltisch Orgel St. Servatius Duderstadt.JPG        |BILD 3-Text=Spielschrank
|BILD 4=        |BILD 4-Text=
|BILD 4=        |BILD 4-Text=
|ORT            = Marktstraße, 37115 Duderstadt
|ORT            = Marktstraße, 37115 Duderstadt, Niedersachsen, Deutschland
|GEBÄUDE        = Evangelische Kirche St. Servatius
|GEBÄUDE        = Evangelische Kirche St. Servatius
|LANDKARTE      = 51.512223, 10.257340
|LANDKARTE      = 51.512223, 10.257340
|WEITERE ORGELN  =  
|WEITERE ORGELN  = Truhenorgel (Ahrend, I/4, 1999)
|ANDERER NAME    =  
|ANDERER NAME    =  
|ERBAUER        = Jürgen Ahrend, Leer-Loga
|ERBAUER        = Jürgen Ahrend, Leer-Loga, op. 97
|BAUJAHR        = 1977
|BAUJAHR        = 1977
|UMBAU          =  
|UMBAU          =  
|GEHÄUSE        =  
|GEHÄUSE        = Das Gehäuse nimmt Elemente der Jugendstileinrichtung (1917) der Kirche auf und erinnert zudem an die berühme gotische Orgel in San Petronio zu Bologna.
|GESCHICHTE      =  
|GESCHICHTE      = 1770 Orgelneubau durch Johann Michael Kahlert (II/24) - an Ursulinenkloster Duderstadt verschenkt
 
1840 Orgelneubau durch Friedrich Knauf (Zerstörung durch Brand am 27.08.1915)
 
1915-1930 Nutzung einer Interims-Orgel von Orgelbau Krell
 
1930 Orgelneubau durch Furtwängler & Hammer
|STIMMTONHÖHE    =  
|STIMMTONHÖHE    =  
|TEMPERATUR      = Werkmeister II<ref>Zählung nach Kelletat</ref>, modifiziert zugunsten von G-dur
|TEMPERATUR      = Werkmeister II<ref>Zählung nach Kelletat</ref> modifiziert zugunsten von G-Dur und D-Dur
|WINDLADEN      = Schleifladen
|WINDLADEN      = Schleifladen
|SPIELTRAKTUR    = mechanisch
|SPIELTRAKTUR    = mechanisch
|REGISTERTRAKTUR = mechanisch
|REGISTERTRAKTUR = mechanisch
|REGISTER        = 28 Register
|REGISTER        = 28 Register
|MANUALE        = 3 Manuale, Tonumfang: C-f³
|MANUALE        = 3 Manuale, Tonumfang: C–f<sup>3</sup>
|PEDAL          = Tonumfang: C-f¹
|PEDAL          = Tonumfang: C–f<sup>1</sup>
|SPIELHILFEN    = Tremulant für das ganze Werk
|SPIELHILFEN    = Tremulant für das ganze Werk


Normalkoppeln: I/II<ref>Schiebekoppel</ref>, I/Ped, II/Ped
Koppeln: I/II<ref>Schiebekoppel</ref>, I/Ped, II/Ped
}}
}}
{{Disposition3
{{Disposition3
|ÜBERSCHRIFT    =  
|ÜBERSCHRIFT    =  
|WERK 1          = Oberwerk (I)
|WERK 1          = I Oberwerk
|REGISTER WERK 1 = Gedackt 8'
|REGISTER WERK 1 = Gedackt 8'


Zeile 38: Zeile 43:
Rohrflöte 4'
Rohrflöte 4'


Nasat 2 2/3'
Nasat 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>'


Oktave 2'
Oktave 2'


Scharf IV
Scharf 4f


Dulzian 8'
Dulzian 8'
|WERK 2          = Hauptwerk (II)
|WERK 2          = II Hauptwerk
|REGISTER WERK 2 = Quintade 16'
|REGISTER WERK 2 = Quintade 16'


Zeile 56: Zeile 61:
Oktave 2'
Oktave 2'


Sesquialter II
Sesquialter 2f


Mixtur IV-VI
Mixtur 4-6f


Trompete 8'
Trompete 8'
|WERK 3          = Brustwerk (III)<ref>schwellbar</ref>
|WERK 3          =III Brustwerk<ref>schwellbar (Schiebeschweller)</ref>
|REGISTER WERK 3 = Holzgedackt 8'
|REGISTER WERK 3 = Holzgedackt 8'


Zeile 68: Zeile 73:
Blockflöte 2'
Blockflöte 2'


Quinte 1 1/3'
Quinte 1<sup>1</sup>/<sub>3</sub>'


Terz 4/5'
Terz <sup>4</sup>/<sub>5</sub>'


Regal 8'
Regal 8'
Zeile 80: Zeile 85:
Oktave 4'
Oktave 4'


Mixtur IV
Mixtur 4f


Posaune 16'
Posaune 16'
Zeile 86: Zeile 91:
Trompete 8'
Trompete 8'
}}
}}
==Die Vorgängerinstrumente==
{{Disposition3
|ÜBERSCHRIFT    = Disposition der Orgel von Furtwängler & Hammer (1930)
|WERK 1          = Hauptwerk
|REGISTER WERK 1 =
Bordunprincipal 16'
Principal 8'
Quintaden 8'
Querflöte 8'
Italienischer Principal 4'
Rauschpfeife 2 fach
Mixtur 4-6 fach
Trompete 8'
|WERK 2          = Unterwerk
|REGISTER WERK 2 =
Quintaden 16'
Holzflöte 8'
Dolcan 8'
Oktav 4'
Rohrflöte 4'
Nasat 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>'
Nachthorn 2'
Terz 1<sup>3</sup>/<sub>5</sub>'
Scharff 4-5 fach
Krummhorn 8'
Tremulant
|WERK 3          = Brustwerk
|REGISTER WERK 3 =
Lieblich Gedackt 8'
Salicional 8'
Gedacktflöte 4'
Oktav 2'
Gemshorn 1<sup>1</sup>/<sub>3</sub>'
Blockflöte 1'
Rankett 16'
Schalmei 8'
Tremulant
|WERK 4          = Pedal
|REGISTER WERK 4 =
Principalbass 16'
Subbass 16'
Violon 8'
Lieblich Gedackt 8' (Transm.)
Gedacktflöte 4' (Transm.)
Mixtur 5 fach
Posaune 16'
Rankett 16' (Transm.)
}}
{{Disposition3
|ÜBERSCHRIFT    = Disposition der Orgel von Friedrich Knauf (1840)
|WERK 1          = Hauptwerk (I)
|REGISTER WERK 1 =
Bordun 16'
Principal 8'
Viola di Gamba 8'
Gedackt 8'
Hohlflöte 8'
Oktave 4'
Hohlflöte 4'
Fugara 4'
Quinte 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>'
Oktave 2'
Mixtur 6 fach 2' (Halbz. 3 fach)
Trompete 16'
Trompete 8'
|WERK 2          = Oberwerk (II)
|REGISTER WERK 2 =
Quintatön 16'
Principal 8'
Rohrflöte 8'
Gemshorn 8'
Flauto Traverso 8'
Salicional 8'
Oktave 4'
Spitzflöte 4'
Superoktave 2'
Mixtur 4 fach 2'
Oboe 8'
|WERK 3          = Hinterwerk (III)
|REGISTER WERK 3 =
Geigenprincipal 8'
Gedackt 8'
Quintatön 8'
Fugara 8'
Oktave 4'
Gedackt 4'
Flageolet 2'
Vox Humana 8'
|WERK 4          = Pedal
|REGISTER WERK 4 =
Principal 16'
Subbaß 16'
Violon 16'
Quinte 10<sup>2</sup>/<sub>3</sub>'
Oktave 8'
Violoncello 8'
Oktave 4'
Posaunenbaß 16'
Trompete 8'
Trompete 4'
}}


; Anmerkungen
; Anmerkungen
<references/>
<references/>


<gallery>
Duderstadt Servatius Orgel.JPG
Duderstadt St. Servatius 01.jpg
DUD-Servatiuskirche-3.jpg
StServatiusDuderstSuedost.jpg
</gallery>
{{Verweise
{{Verweise
|ANMERKUNGEN    =  
|ANMERKUNGEN    =Sachberatung: Helmut Winter
|DISCOGRAPHIE    =  
|DISCOGRAPHIE    =
''Johann Sebastian Bach: Clavierübung III / IV, Orgelmesse / Goldbergvariationen''. Hans Christoph Becker-Foss (Orgel der Marktkirche Hameln), Karl Wurm (Ahrend-Orgel St. Servatius Duderstadt). [http://www.ambiente-audio.de/main/seite1.php?layout=katalog&language=de&filename=production.php&bestnr=2031 Ambiente Audio ACD-2031], 4 CD
 
''Archetypen - Bilder und Symbole in der Welt der Orgelmusik''. Hans Christoph Becker-Foss und Karl Wurm an den Orgeln von St. Servatius in Duderstadt und St. Nicolai in Hameln. [https://www.ambiente-audio.de/main/seite1.php?layout=katalog&language=de&filename=production.php&bestnr=2016 Ambiente Audio ACD-2016], 4 CD
 
''ZAHLEN - in Duderstadts Sparkasse und im Spätwerk Bachs (Vom Himmel hoch, da komm ich her, Musikalisches Opfer, Die Kunst der Fuge)''. Hans Christoph Becker-Foss, Cembalo; Dorothee Kunst, Flauto traverso; Annegret Siedel, Barockvioline; Daniela Wartenberg, Barock-Violoncello; Karl Wurm, Orgel und Cembalo. [https://www.ambiente-audio.de Ambiente Audio] ACD-3005, CD, [https://web.archive.org/web/20151222105611if_/https://www.sparkasse-duderstadt.de/pdf/dokumente/acd-3005_booklet_korr_1.pdf?IFLBSERVERID=IF@@013@@IF Booklet, PDF] ''(Memento 12/2015)''
|LITERATUR      = Musik und Kirche 2/1979, S. 104
|LITERATUR      = Musik und Kirche 2/1979, S. 104
|WEBLINKS        = [http://www.servatius-duderstadt.de/home Homepage der Kirchengemeinde]


[http://www.servatius-duderstadt.de/orgel Die Orgel auf der Website der Kirchengemeinde]
Fritz Reinboth: Die Orgelbauerfamilie Knauf: Ein Beitrag zur Orgelgeschichte Thüringens. 1. Auflage. Pape, Berlin 2006
 
|WEBLINKS        = [https://www.servatius-duderstadt.de Homepage der Kirchengemeinde], [https://www.servatius-duderstadt.de/ueber-die-kirche/orgel -> Orgel]
 
[https://de.wikipedia.org/wiki/St._Servatius_(Duderstadt) Wikipedia]
 
[http://www.orgbase.nl/scripts/ogb.exe?database=ob2&%250=2008612&LGE=EN&LIJST=lang Eintrag bei orgbase.nl]
 
http://orgbase.nl/scripts/ogb.exe?database=ob2&%250=2068382&LGE=EN&LIJST=lang
 
Blogartikel: [https://blog.willkommen-in-duderstadt.de/2013/06/das-klangwunder Das Klangwunder]
}}
}}


[[Kategorie:1-10 Register]]
[[Kategorie:1960-1979]]
[[Kategorie:1960-1979]]
[[Kategorie:21-30 Register]]
[[Kategorie:21-30 Register]]
[[Kategorie:Ahrend, Hendrik]]
[[Kategorie:Ahrend, Jürgen]]
[[Kategorie:Ahrend, Jürgen]]
[[Kategorie:Deutschland]]
[[Kategorie:Deutschland]]
[[Kategorie:Furtwängler & Hammer]]
[[Kategorie:Knauf (Orgelbauerfamilie)]]
[[Kategorie:Landkreis Göttingen]]
[[Kategorie:Landkreis Göttingen]]
[[Kategorie:Niedersachsen]]
[[Kategorie:Niedersachsen]]

Aktuelle Version vom 4. Juni 2025, 09:22 Uhr


Datei:Duderstadt St. Servatius 03.jpg
Ahrend-Orgel in Duderstadt
Orgelbauer: Jürgen Ahrend, Leer-Loga, op. 97
Baujahr: 1977
Geschichte der Orgel: 1770 Orgelneubau durch Johann Michael Kahlert (II/24) - an Ursulinenkloster Duderstadt verschenkt

1840 Orgelneubau durch Friedrich Knauf (Zerstörung durch Brand am 27.08.1915)

1915-1930 Nutzung einer Interims-Orgel von Orgelbau Krell

1930 Orgelneubau durch Furtwängler & Hammer

Gehäuse: Das Gehäuse nimmt Elemente der Jugendstileinrichtung (1917) der Kirche auf und erinnert zudem an die berühme gotische Orgel in San Petronio zu Bologna.
Temperatur (Stimmung): Werkmeister II[1] modifiziert zugunsten von G-Dur und D-Dur
Windladen: Schleifladen
Spieltraktur: mechanisch
Registertraktur: mechanisch
Registeranzahl: 28 Register
Manuale: 3 Manuale, Tonumfang: C–f3
Pedal: Tonumfang: C–f1
Spielhilfen, Koppeln: Tremulant für das ganze Werk

Koppeln: I/II[2], I/Ped, II/Ped



Disposition

I Oberwerk II Hauptwerk III Brustwerk[3] Pedalwerk

Gedackt 8'

Gambe 8'

Praestant 4'

Rohrflöte 4'

Nasat 22/3'

Oktave 2'

Scharf 4f

Dulzian 8'

Quintade 16'

Praestant 8'

Hohlflöte 8'

Oktave 4'

Oktave 2'

Sesquialter 2f

Mixtur 4-6f

Trompete 8'

Holzgedackt 8'

Holzprinzipal 4'

Blockflöte 2'

Quinte 11/3'

Terz 4/5'

Regal 8'

Subbaß 16'

Oktave 8'

Oktave 4'

Mixtur 4f

Posaune 16'

Trompete 8'


Die Vorgängerinstrumente

Disposition der Orgel von Furtwängler & Hammer (1930)

Hauptwerk Unterwerk Brustwerk Pedal

Bordunprincipal 16'

Principal 8'

Quintaden 8'

Querflöte 8'

Italienischer Principal 4'

Rauschpfeife 2 fach

Mixtur 4-6 fach

Trompete 8'

Quintaden 16'

Holzflöte 8'

Dolcan 8'

Oktav 4'

Rohrflöte 4'

Nasat 22/3'

Nachthorn 2'

Terz 13/5'

Scharff 4-5 fach

Krummhorn 8'

Tremulant

Lieblich Gedackt 8'

Salicional 8'

Gedacktflöte 4'

Oktav 2'

Gemshorn 11/3'

Blockflöte 1'

Rankett 16'

Schalmei 8'

Tremulant

Principalbass 16'

Subbass 16'

Violon 8'

Lieblich Gedackt 8' (Transm.)

Gedacktflöte 4' (Transm.)

Mixtur 5 fach

Posaune 16'

Rankett 16' (Transm.)


Disposition der Orgel von Friedrich Knauf (1840)

Hauptwerk (I) Oberwerk (II) Hinterwerk (III) Pedal

Bordun 16'

Principal 8'

Viola di Gamba 8'

Gedackt 8'

Hohlflöte 8'

Oktave 4'

Hohlflöte 4'

Fugara 4'

Quinte 22/3'

Oktave 2'

Mixtur 6 fach 2' (Halbz. 3 fach)

Trompete 16'

Trompete 8'

Quintatön 16'

Principal 8'

Rohrflöte 8'

Gemshorn 8'

Flauto Traverso 8'

Salicional 8'

Oktave 4'

Spitzflöte 4'

Superoktave 2'

Mixtur 4 fach 2'

Oboe 8'

Geigenprincipal 8'

Gedackt 8'

Quintatön 8'

Fugara 8'

Oktave 4'

Gedackt 4'

Flageolet 2'

Vox Humana 8'

Principal 16'

Subbaß 16'

Violon 16'

Quinte 102/3'

Oktave 8'

Violoncello 8'

Oktave 4'

Posaunenbaß 16'

Trompete 8'

Trompete 4'


Anmerkungen
  1. Zählung nach Kelletat
  2. Schiebekoppel
  3. schwellbar (Schiebeschweller)



Bibliographie

Anmerkungen: Sachberatung: Helmut Winter
Literatur: Musik und Kirche 2/1979, S. 104

Fritz Reinboth: Die Orgelbauerfamilie Knauf: Ein Beitrag zur Orgelgeschichte Thüringens. 1. Auflage. Pape, Berlin 2006

Discographie: Johann Sebastian Bach: Clavierübung III / IV, Orgelmesse / Goldbergvariationen. Hans Christoph Becker-Foss (Orgel der Marktkirche Hameln), Karl Wurm (Ahrend-Orgel St. Servatius Duderstadt). Ambiente Audio ACD-2031, 4 CD

Archetypen - Bilder und Symbole in der Welt der Orgelmusik. Hans Christoph Becker-Foss und Karl Wurm an den Orgeln von St. Servatius in Duderstadt und St. Nicolai in Hameln. Ambiente Audio ACD-2016, 4 CD

ZAHLEN - in Duderstadts Sparkasse und im Spätwerk Bachs (Vom Himmel hoch, da komm ich her, Musikalisches Opfer, Die Kunst der Fuge). Hans Christoph Becker-Foss, Cembalo; Dorothee Kunst, Flauto traverso; Annegret Siedel, Barockvioline; Daniela Wartenberg, Barock-Violoncello; Karl Wurm, Orgel und Cembalo. Ambiente Audio ACD-3005, CD, Booklet, PDF (Memento 12/2015)

Weblinks: Homepage der Kirchengemeinde, -> Orgel

Wikipedia

Eintrag bei orgbase.nl

http://orgbase.nl/scripts/ogb.exe?database=ob2&%250=2068382&LGE=EN&LIJST=lang

Blogartikel: Das Klangwunder