Wiesbaden, St. Bonifatius: Unterschied zwischen den Versionen
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
(Anmerkungen hinzufegfügt) |
||
| Zeile 206: | Zeile 206: | ||
}} | }} | ||
{{Disposition4 | {{Disposition4 | ||
|WERK 1 =Grand Orgue | |WERK 1 =Grand Orgue | ||
| Zeile 213: | Zeile 212: | ||
Bourdon 16‘ | Bourdon 16‘ | ||
Montre 8‘ | Montre 8‘<ref name=ext>Extension</ref> | ||
Bourdon 8‘ | Bourdon 8‘ | ||
| Zeile 230: | Zeile 229: | ||
Tierce 3<sup>1</sup>/<sub>5</sub>‘ | Tierce 3<sup>1</sup>/<sub>5</sub>‘ | ||
Quinte 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘ <ref name=Fehler/> | |||
Septième 2<sup>2</sup>/<sub>7</sub>‘ | Septième 2<sup>2</sup>/<sub>7</sub>‘ | ||
| Zeile 235: | Zeile 236: | ||
Octave 2‘ | Octave 2‘ | ||
Cornet III 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘ | Cornet III 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘<ref> ab c<sup>1</sup></ref> | ||
Fourniture IV 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘ | Fourniture IV 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘ | ||
| Zeile 246: | Zeile 247: | ||
|WERK 2 =Positif (schwellbar) | |WERK 2 =Positif (schwellbar) | ||
|REGISTER WERK 2 =Salicional 16‘ | |REGISTER WERK 2 =Salicional 16‘<ref name=ext/> | ||
Principal 8‘ | Principal 8‘ | ||
| Zeile 277: | Zeile 278: | ||
|WERK 3 =Récit | |WERK 3 =Récit | ||
|REGISTER WERK 3 =Bourdon | |REGISTER WERK 3 =Bourdon 32‘<ref> ext., C-H als Quintschaltung</ref> | ||
Bourdon 16‘ | Bourdon 16‘<ref name=ext/> | ||
Diapason 8‘ | Diapason 8‘ | ||
| Zeile 289: | Zeile 290: | ||
Viole de Gambe 8‘ | Viole de Gambe 8‘ | ||
Voix céleste 8‘ | Voix céleste 8‘<ref>ab c<sup>0</sup></ref> | ||
Octave 4‘ | Octave 4‘ | ||
| Zeile 303: | Zeile 304: | ||
Fourniture V 1<sup>1</sup>/<sub>3</sub>‘ | Fourniture V 1<sup>1</sup>/<sub>3</sub>‘ | ||
Basson 16‘ | Basson 16‘<ref name=ext/> | ||
Trompette harmonique 8‘ | Trompette harmonique 8‘ | ||
| Zeile 318: | Zeile 319: | ||
|REGISTER WERK 4 =Trompette en chamade 8‘ | |REGISTER WERK 4 =Trompette en chamade 8‘ | ||
Trompette en chamade 4‘ | Trompette en chamade 4‘<ref name=ext/> | ||
|WERK 5 =Pédale | |WERK 5 =Pédale | ||
|REGISTER WERK 5 =Voix de Boniface 64‘ | |REGISTER WERK 5 =Voix de Boniface 64‘ | ||
Soubasse 32‘ | Soubasse 32‘<ref name=ext/> | ||
Contrebasse 16‘<ref name=ext/> | |||
Soubasse 16‘<ref name=ext/> | |||
Montre 16‘<ref name=trans>Transmission</ref> | |||
Violon 16‘<ref name=trans/> | |||
Bourdon 16‘<ref name=trans/> | |||
Grande Quinte 10<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘<ref name=ext/> | |||
Flûte 8'<ref name=ext/><ref name=Fehler>dieses Register fehlt in der Disposition, ist aber in den Pfeifenpartnerschaften aufgelistet</ref> | |||
Violoncelle 8‘ | Violoncelle 8‘ | ||
| Zeile 345: | Zeile 348: | ||
Bourdon douce 8‘ | Bourdon douce 8‘ | ||
Grande Neuvième 7<sup>1</sup>/<sub>9</sub>‘ | Grande Neuvième 7<sup>1</sup>/<sub>9</sub>‘<ref name=ext/> | ||
Grande Tierce 6<sup>2</sup>/<sub>5</sub>‘ | Grande Tierce 6<sup>2</sup>/<sub>5</sub>‘<ref name=ext/> | ||
Quinte 5<sup>1</sup>/<sub>3</sub>‘ | Quinte 5<sup>1</sup>/<sub>3</sub>‘<ref name=trans/> | ||
Septième 4<sup>4</sup>/<sub>7</sub>‘ | Septième 4<sup>4</sup>/<sub>7</sub>‘<ref name=ext/> | ||
Flûte 4‘ | Flûte 4‘<ref name=ext/> | ||
Neuvième 3<sup>5</sup>/<sub>9</sub>‘ | Neuvième 3<sup>5</sup>/<sub>9</sub>‘<ref name=trans/> | ||
Quinte 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘ | Quinte 2<sup>2</sup>/<sub>3</sub>‘<ref name=trans/> | ||
Flûte 2‘ | Flûte 2‘ | ||
Contre-Bombarde 32‘ | Contre-Bombarde 32‘<ref name=ext/> | ||
Bombarde 16‘ | Bombarde 16‘<ref name=ext/> | ||
Basson 16‘ | Basson 16‘<ref name=trans/> | ||
Trompette 8‘ | Trompette 8‘<ref name=ext/> | ||
Basson-Hautbois 8‘ | Basson-Hautbois 8‘<ref name=trans/> | ||
Clairon 4‘ | Clairon 4‘ | ||
Hautbois 4‘ | Hautbois 4‘<ref name=trans/> | ||
}} | }} | ||
{{Disposition2 | {{Disposition2 | ||
|WERK 1 =Grand Orgue | |WERK 1 =Grand Orgue | ||
| Zeile 534: | Zeile 536: | ||
'''C.M. Widor: Symphonie pour orgue et orchestre (op. 42bis) – Johannes Schröder:''' <youtube>https://youtube.com/watch?v=jsHZmsHCB1A</youtube> | '''C.M. Widor: Symphonie pour orgue et orchestre (op. 42bis) – Johannes Schröder:''' <youtube>https://youtube.com/watch?v=jsHZmsHCB1A</youtube> | ||
Version vom 30. September 2025, 13:57 Uhr
Adresse: Luisenstraße 33, 65185 Wiesbaden, Hessen, Deutschland
Gebäude: Katholische Pfarrkirche St. Bonifatius
| Orgelbauer: | Hugo Mayer Orgelbau |
| Baujahr: | 1985 |
| Geschichte der Orgel: | Beim Bau der Orgel 1985 wurde fast das vollständige Pfeifenwerk der Vorgängerorgel, die Romanus Seifert & Sohn, Kevelaer, 1954 mit III/40 (lt. Hollingshaus/Lenz "real 35") erbaut hatte, überarbeitet und weiterverwendet. (Disposition der Seifert-Orgel siehe weiter unten.) Im Pedal der Mayer-Orgel wurden sämtliche Register in 8' und 4'-Lage (auch die Zunge) 1985 neu angefertigt, wobei die übrigen Pedalregister von 1954 übernommen wurden.
1995 erfolgte der Einbau von drei elektronischen Registern im Pedal. 1998 erfolgte eine Neuintonation der Orgel sowie der Ersatz zweier Register. Auch zusätzliche Koppeln wurden bei dieser Gelegenheit ergänzt. Am 14. September 2025 fand eine "Kick-Off Veranstaltung" für einen Orgelneubau statt. Bis 2029 wird die Firma Klais aus Bonn eine neue Orgelanlage für St. Bonifatius mit IV/104 errichten. |
| Gehäuse: | Das Pfeifenwerk des Pedals ist freistehend hinter der Orgel aufgestellt, lediglich die Pfeifen des Principal 16' bilden den Prospekt in den goßen Feldern vor dem Hauptwerk (linke Seite des Gehäuses) und dem Schwellwerk (rechte Seite des Gehäuses). In der Mitte steht das schwellbare Positiv, in dessen Prospekt der Principal 4' steht. |
| Windladen: | Schleifladen |
| Spieltraktur: | mechanisch |
| Registertraktur: | elektrisch |
| Registeranzahl: | 48 (53) + 3 Digitale Register ==> 51 (56) |
| Manuale: | 3 C-g3 |
| Pedal: | C-f1 |
| Spielhilfen, Koppeln: | Koppeln:
Normalkoppeln: II/I, III/I, III/II, I/P, II/P, III/P Suboktavkoppeln: II/I, II/II, Chamaden/I, Chamaden/II Superoktavkoppel: III/P
|
Disposition
| I Hauptwerk | II Schwellpositiv | III Schwellwerk | Pedal |
Anmerkungen:
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 Überarbeitetes Register aus der Vorgängerorgel
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 Register von Hugo Mayer aus dem Jahr 1985
- ↑ repetiert auf c0, c1, c2, c3
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Transmission aus dem Schwellpositiv (II)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Register von Hugo Mayer aus dem Jahr 1998
- ↑ 6,0 6,1 Im Prospekt
- ↑ repetiert auf A, a0, a1, a2, d3
- ↑ 8,0 8,1 auf dem Gehäusedach des in der Mitte stehenden Positivs liegend angeordnet
- ↑ repetiert auf c0, g0, g1, g2
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Digitales Register, 1995 hinzugefügt
- ↑ Windabschwächung aus dem Subbass 16'
Geplanter Neubau (2029)
Orgelbeschreibung
| Alternativer Name: | =Dieser Abschnitt wird aktuell noch bearbeitet!== |
| Orgelbauer: | Johannes Klais |
| Baujahr: | 2029 |
| Gehäuse: | Die Orgel wird in vier Gehäuseteile aufgeteilt. Die Hauptorgel findet in zwei Teilen an der Rückwand platz, die Chororgel in zwei Teilen im Chorraum gegenüber der Hauptorgel. |
| Manuale: | 4 Manuale, Tonumfang C-c4 |
| Pedal: | C-g1 |
Disposition
| Grand Orgue | Positif (schwellbar) | Récit | Chamade | Pédale |
Salicional 16‘[1] Principal 8‘ Flûte Allemande 8‘ Salicional 8‘ Fugara 4‘ Flûte douce 4‘ Quinte 22/3‘ Doublette 2‘ Tierce 13/5‘ Quinte 11/3‘ Septième 11/7‘ Plein Jeu V 1‘ Cor Anglais 16‘ Cromorne 8‘ Tremblant |
Bourdon 32‘[4] Bourdon 16‘[1] Diapason 8‘ Bourdon 8‘ Flûte traversière 8‘ Viole de Gambe 8‘ Voix céleste 8‘[5] Octave 4‘ Flûte octaviante 4‘ Nazard harmonique 22/3‘ Flûte 2‘ Tierce harmonique 13/5‘ Fourniture V 11/3‘ Basson 16‘[1] Trompette harmonique 8‘ Basson-Hautbois 8‘ Voix humaine 8‘ Clairon harmonique 4‘ Tremblant |
Trompette en chamade 8‘ Trompette en chamade 4‘[1] |
Voix de Boniface 64‘ Soubasse 32‘[1] Contrebasse 16‘[1] Soubasse 16‘[1] Montre 16‘[6] Violon 16‘[6] Bourdon 16‘[6] Grande Quinte 102/3‘[1] Violoncelle 8‘ Montre 8‘ Bourdon 8‘ Bourdon douce 8‘ Grande Neuvième 71/9‘[1] Grande Tierce 62/5‘[1] Quinte 51/3‘[6] Septième 44/7‘[1] Flûte 4‘[1] Neuvième 35/9‘[6] Quinte 22/3‘[6] Flûte 2‘ Contre-Bombarde 32‘[1] Bombarde 16‘[1] Basson 16‘[6] Trompette 8‘[1] Basson-Hautbois 8‘[6] Clairon 4‘ Hautbois 4‘[6] |
Disposition
| Grand Orgue | Récit | Pédale |
Seifert-Orgel 1954 bis 1985
Orgelbeschreibung
| Orgelbauer: | Romanus Seifert & Sohn, Kevelaer |
| Baujahr: | 1954 |
| Geschichte der Orgel: | In dem unten genannten Buch von Markus Frank Hollingshaus und Carsten Lenz wird die Orgelgeschichte kurz angerissen, darin wird gesagt, dass die Orgel über "real 35 Register" verfügte (da das Pedal aus Extensionsreihen bestand), was angesichts der Größe des Kirchenraums unzureichend erscheint. Darauf deutet auch der Hinweis bei Hollingshaus: "Schon sechs Jahre später wird über Erweiterungen nachgedacht". |
| Stimmtonhöhe: | a¹ = 440 Hz |
| Temperatur (Stimmung): | gleichstufig |
| Windladen: | Kegelladen (nach Musik und Kirche) oder Schleifladen (nach Hollingshaus/Lenz) |
| Spieltraktur: | elektrisch |
| Registertraktur: | elektrisch |
| Registeranzahl: | 35 (40) |
| Manuale: | 3 Manuale, Tonumfang C-g³ |
| Pedal: | C-f¹ |
| Spielhilfen, Koppeln: | Normalkoppeln: I/II, III/II, III/I, I/P, II/P, III/P
Suboktavkoppel: I/II Superoktavkoppel: III/P 2 freie Kombinationen |
Disposition
| I Rückpositiv | II Hauptwerk | III Oberwerk | Pedalwerk |
Lieblich Gedackt 8' Quintaden 8' Blockflöte 4' Prinzipal 2' Nasard 1 1/3' Scharf III-IV Krummhorn 8' |
Gedacktpommer 16' Prinzipal 8' Gemshorn 8' Oktave 4' Rohrflöte 4' Schwiegel 2' Sesquialtera II Mixtur V-VI Trompete 16' Trompete 8' Helltrompete 4' |
Prinzipal 8' Holzflöte 8' Weidenpfeife 8' Prinzipal 4' Querflöte 4' Quinte 2 2/3' Nachthorn 2' Mixtur V Septimenzimbel III 1 1/7' Dulzian 16' Schalmei 8' Kopftrompete 4' |
Prinzipalbaß 16' Subbaß 16' Quintbaß 10 2/3' Oktavbaß 8' Gedacktbaß 8' Choralbaß 4' Flachflöte 2' Hintersatz IV 2 2/3' Posaune 16' Baßtrompete 8' |
Verweise
Bibliographie
| Anmerkungen: | Ein Orgelneubau ist geplant (Stand: August 2025; vgl. Veranstaltungshinweis).
Die Disposition am Spieltisch wurde bei einer Besichtigung des Users jrbecker am 7. Dezember 2014 verifiziert. Sichtung durch Matthias Bruckmann - März 2024 |
| Literatur: | Mayer-Orgel: Markus Frank Hollingshaus und Carsten Lenz, Orgeln in Wiesbaden, Wiesbaden 2003, ISBN 3-9808889-0-8
Seifert-Orgel: Zeitschrift Musik und Kirche, Heft 1/1955, S. 78 |
| Discographie: | s. orgbase.nl |
| Weblinks: | Disposition der geplanten Klais-Orgel
YouTube: |
Videos
F. Liszt: Praeludium und Fuge über B-A-C-H – Gabriel Dessauer:
C.M. Widor: Symphonie pour orgue et orchestre (op. 42bis) – Johannes Schröder: